
Φορέας με πολύπλευρη δραστηριότητα αλλά και πανελλήνια διάρθρωση, η ΕΣΟ καλείται να στηρίζει κάθε προσπάθεια για την ανάπτυξη, την προβολή και την καταξίωση του σκακιού, σε όλους τους χώρους και σε κάθε άκρη της ελληνικής γης.
Είναι δύσκολο να συνοψισθεί το έργο που έχει επιτελεστεί σε πολλούς τομείς και στόχος μας είναι να γίνουν ακόμα περισσότερα και ακόμα πιο επιτυχημένα. Πάντως, παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία, με τη δραστική μείωση της επιχορήγησης της πολιτείας προς το σκάκι τα τελευταία χρόνια, θα θέλαμε να επισημάνουμε ορισμένα σημεία που θεωρούμε ιδιαίτερα θετικά για τη διοίκηση της ΕΣΟ:
1. Η διάδοση του σκακιού συνεχίσθηκε, με έμφαση στις μικρές ηλικίες. Στη δύναμη της ΕΣΟ εγγράφηκαν την τετραετία που πέρασε 6500 αθλητές που σε ποσοστό περίπου 75% είναι παιδιά ηλικίας 5 μέχρι 16 ετών. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο αριθμός των εγγεγραμμένων αθλητών έχει ήδη ξεπεράσει τις 35.000, καθιστώντας το σκάκι σαν ένα από τα πιο μαζικά αθλήματα. Φυσικά, μεγάλο μέρος των αθλητών του είναι ανενεργοί, συχνά επειδή λόγω επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων δεν μπορούν πια να διαθέσουν τον απαιτούμενο χρόνο.
Στόχος της ΕΣΟ είναι η επανενεργοποίησή τους ή, τουλάχιστον, η διατήρηση του ενδιαφέροντός τους για το άθλημά μας. Επίσης, την τετραετία που πέρασε ιδρύθηκαν 47 καινούργιοι σκακιστικοί σύλλογοι, γεγονός που καταδεικνύει την εξάπλωση και μαζικοποίηση του σκακιού, αποτέλεσμα της καλής συνεργασίας της ΕΣΟ με τις ενώσεις αλλά και της γενικότερης προσπάθειας της ομοσπονδίας στην κατεύθυνση αυτή. Συγκεκριμένα ιδρύθηκαν στην Αττική 12 σύλλογοι, στη Βόρεια Ελλάδα 13, στην Ανατολική Στερεά – Θεσσαλία 3, στην Πελοπόννησο 10, στην Δυτική Ελλάδα – Ιόνιο 1, στην Κρήτη 5 και στο Αιγαίο 3.
2. Σε αγωνιστικό επίπεδο, οι επιτυχίες των αθλητών μας συνεχίσθηκαν. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη 11 GMs (όταν, τα όχι πολύ παλιά χρόνια, κάτι τέτοιο φάνταζε ως… επιστημονική φαντασία), η εθνική μας ανδρών πήρε την 11η θέση στη Σκακιστική Ολυμπιάδα του 2004 και ισοβάθμησε στην 3η θέση στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2005.
Αξιοσημείωτη ήταν όμως η εμφάνιση των εθνικών μας ομάδων και στην πρόσφατη Σκακιστική Ολυμπιάδα στη Δρέσδη, παρά το γεγονός ότι και οι δύο (άνδρες-γυναίκες) τερμάτισαν στην 24η θέση στην κατάταξη της κατηγορίας τους. Σε αγώνες όπου μετέχουν 147 χώρες από τις οποίες οι 30 τουλάχιστον έχουν μεγάλη σκακιστική παράδοση, η Ελλάδα πια συναγωνίζεται τις σκακιστικές υπερδυνάμεις ως ίση και διεκδικεί μία θέση ανάμεσα στις πρώτες 10-15 μέχρι και τον τελευταίο γύρο των αγώνων. Κάτι που συνέβη και στη Δρέσδη. Πολλοί παίκτες μας επίσης εξακολουθούν να σημειώνουν αξιοθαύμαστες διακρίσεις σε διεθνείς αγώνες, με κορυφαία διάκριση την πρόκριση του Παπαϊωάννου από το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στους αγώνες για το Παγκόσμιο Κύπελλο.
3. Το σχολικό σκάκι – ένας τομέας στον οποίο η ΕΣΟ έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα – εξακολουθεί να αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Ήδη το 2008
εκτιμάται ότι περισσότερα από 10.000 παιδιά πήραν μέρος σε διάφορα σχολικά πρωταθλήματα, σε όλες τις άκρες της ελληνικής περιφέρειας. Πρόκειται για αριθμούς που ήταν αδιανόητοι π.χ. 20 χρόνια πριν, ενώ καταδεικνύουν τη μεγάλη δυναμική που έχει αναπτύξει το άθλημά μας. Η ΕΣΟ, οι ενώσεις και τα σωματεία μας προώθησαν περαιτέρω τη συνεργασία με την Τοπική και Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση σε όλη τη χώρα και για πρώτη φορά η ομοσπονδία πέτυχε να συνεργαστεί με τη Νομαρχία Αθηνών στη διοργάνωση αγώνων (διεθνές τουρνουά «Ακρόπολις»).
Παράλληλα η ΕΣΟ κατέθεσε προτάσεις στη Νομαρχία Αθηνών για την υλοποίηση από κοινού σκακιστικών προγραμμάτων με στόχο τη διάδοση και εξάπλωση του σκακιού στα σχολεία της περιφέρειας, τις νομαρχίες και την τόνωση, κατά το δυνατόν, περιοχών στην Αθήνα που εμφανίζονται ανενεργές.
Ένα άλλο πολύ σημαντικό στοιχείο είναι η προσπάθεια που έγινε φέτος για να ενταχθεί το πανελλήνιο σχολικό πρωτάθλημα υπό την αιγίδα του ΥΠΕΠΘ ώστε το σκάκι να αναγνωρισθεί ως άθλημα που εντάσσεται στα σχολικά αθλητικά προγράμματα, οι σχολικοί αγώνες να γίνονται όπως και στα άλλα αθλήματα και παράλληλα να μοριοδοτούνται οι πρωταθλητές για την εισαγωγή τους στα πανεπιστήμια.
Η διεύθυνση φυσικής αγωγής του υπουργείου που αξιολόγησε το φάκελο της ομοσπονδίας, έχει κάνει θετική εισήγηση προς τον Υπουργό Παιδείας και αναμένεται η απόφασή του. Ωστόσο και επειδή ξεκινά η νέα σχολική χρονιά, το ΔΣ προγραμμάτισε τη διεξαγωγή των σχολικών για το 2009 με τον τρόπο που γίνονταν μέχρι σήμερα και εάν εντωμεταξύ υπάρξει κάτι νεώτερο από το ΥΠΕΠΘ, η διεξαγωγή τους θα προσαρμοσθεί στα νέα δεδομένα.
4. Συνεχίσθηκαν οι υψηλότατου επιπέδου διεθνείς διοργανώσεις που γίνονται στη χώρα μας, π.χ. παγκόσμια και πανευρωπαϊκά νεανικά πρωταθλήματα, το
πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα εθνικών ομάδων του 2007, το πρόσφατο champions league 2008 που έγινε στη Χαλκιδική κ.ά. Πέρα από τις μεμψιμοιρίες ορισμένων, η αλήθεια είναι ότι τέτοιας εμβέλειας διοργανώσεις ενισχύουν τη διεθνή αναγνώριση που έχει η χώρα μας, αλλά και δίνουν την ευκαιρία στους φίλους του αθλήματος να παρακολουθήσουν από κοντά τα «ιερά τέρατα» του αθλήματός μας. Πλειάδα κορυφαίων παικτών του κόσμου, αλλά και παγκόσμιοι πρωταθλητές έχουν αγωνισθεί τα τελευταία χρόνια σε διοργανώσεις στην Ελλάδα. Οι σημαντικότερες από αυτές την τελευταία τετραετία είναι οι εξής:
* Παγκόσμια Nεανικά Πρωταθλήματα 2004 για ηλικίες 10, 12, 14, 16 και 18 ετών
* 1ο Παγκόσμιο Σχολικό Πρωτάθλημα 2005 (8, 10, 12, 14 και 16 ετών)
* Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκακιού Τυφλών Γυναικών 2005
* Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκακιού Τυφλών Νέων κάτω των 20 ετών 2005
* Παγκόσμιο Κύπελλο Εθνικών Ομάδων Σκακιού Τυφλών 2005
* 48ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικού Σκακιού 2005
* 2ο Παγκόσμιο Σχολικό Πρωτάθλημα 2006 (9, 11, 13, 15 ετών)
* 3ο Παγκόσμιο Σχολικό Πρωτάθλημα 2006 (7, 9, 11, 13, 15, 17 ετών)
* 50ό Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικού Σκακιού 2007
* Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εθνικών Ομάδων 2007
* Ευρωπαϊκό Σχολικό Πρωτάθλημα 2008
* Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ερασιτεχνών 2008
* Κύπελλο Πρωταθλητριών Ομάδων Ευρώπης 2008
* Σκακιστική Ολυμπιάδα Τυφλών 2008
5. Παγιώθηκε η διοργάνωση του διεθνούς τουρνουά «Ακρόπολις», που είχε ανασταλεί τα προηγούμενα χρόνια. Ειδικά το γυναικείο τουρνουά είναι πλέον ένα από τα ελάχιστα που πραγματοποιούνται, σε διεθνές επίπεδο. Ειδικά τα τελευταία 2 χρόνια η ΕΣΟ κατάφερε να μειώσει το κόστος για το «Ακρόπολις» εξασφαλίζοντας τη συνεργασία και τη χρηματοδότηση της Νομαρχίας Αθηνών. Παράλληλα, στο ίδιο χρονικό διάστημα έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των διεθνών τουρνουά που διοργανώνονται στη χώρα μας, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, με συμμετοχή ισχυρών σκακιστών από όλο τον κόσμο. Η Ελλάδα είναι πια ανάμεσα στις εξαιρετικά δραστήριες σκακιστικά χώρες και έχει ξεπεράσει σε ρυθμούς ανάπτυξης ακόμα και χώρες με μεγάλη σκακιστική παράδοση.
6. Η έδρα της Παγκόσμιας Σκακιστικής Ομοσπονδίας (FIDE) βρίσκεται πλέον στην Αθήνα, κάτι που επίσης αποδεικνύει το διεθνές κύρος της χώρας μας, στα σκακιστικά δρώμενα. Ταυτόχρονα η πολυπρόσωπη και ενεργή συμμετοχή ελλήνων στα όργανα της διεθνούς ομοσπονδίας, επιτρέπει τις παρεμβάσεις σε σημαντικές αποφάσεις που λίγο ή πολύ καθορίζουν το μέλλον του αθλήματός μας σε παγκόσμια κλίμακα. Εκπρόσωποι του ελληνικού σκακιού στη FIDE με σημαντική δραστηριότητα είναι οι εξής:
* Γ. Μακρόπουλος αναπληρωτής πρόεδρος της FIDE
* Π. Νικολόπουλος πρόεδρος της επιτροπής διεθνών διαιτητών
* Β. Τσορμπατζόγλου επιτροπή κανονισμών
* Ε. Γρίβας επιτροπή προπονητών
7. Το ΔΣ της ΕΣΟ λειτουργεί με διαφάνεια και δημοκρατικότητα. Oι συνεδριάσεις του είναι ανοικτές σε όλους, οι δε αποφάσεις του ΔΣ και των ΓΣ είναι προσβάσιμες σε οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο και αναρτώνται στην ιστοσελίδα της ΕΣΟ (www.chessfed.gr).
8. Η διαχείριση των οικονομικών της ΕΣΟ παραμένει – σε αντίθεση με τα συμβαίνοντα σε άλλες αθλητικές ομοσπονδίες – αψεγάδιαστη, γεγονός που έχει
επισημανθεί σε κατά καιρούς εκθέσεις αρμοδίων παραγόντων της ΓΓΑ. Επίσης, η Οικονομική Επιτροπή της ΕΣΟ λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια, διαμορφώνοντας κάθε χρόνο την εισήγηση-πρόταση για τον ετήσιο προϋπολογισμό, που κατόπιν συζητείται, τροποποιείται και εγκρίνεται από το ΔΣ και τη ΓΣ.
9. Ενισχύθηκε παραπέρα η δράση των ενώσεων και τοπικών επιτροπών, με έμφαση στη στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν για το νεανικό και σχολικό σκάκι και την ανάπτυξη. Φυσικά, τροχοπέδη στην περαιτέρω ενίσχυση αυτών των προσπαθειών αποτελεί και εδώ η δραστική μείωση της επιχορήγησης της ΕΣΟ από την πολιτεία.
10. Συνεχίσθηκε το προπονητικό πρόγραμμα των εθνικών μας ομάδων.
11. Ενισχύθηκε ο θεσμός των περιφερειακών προπονήσεων σε όλες τις τοπικές ενώσεις και επιτροπές, σε συμπλήρωση της δουλειάς που γίνεται στο σχολικό
σκάκι και με στόχο την ανάδειξη και την αξιοποίηση ταλέντων σε κάθε γωνιά της ελληνικής επικράτειας.
12. Προωθήθηκε το θέμα της κατοχύρωσης των επαγγελματικών δικαιωμάτων των προπονητών-αποφοίτων του ΟΕΕΚ ενώ έγιναν σοβαρές προσπάθειες λειτουργίας της ειδικότητας «Προπονητής Σκάκι» σε περιφερειακά ΙΕΚ (Πτολεμαΐδα, όπου το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με επιτυχία και Χαλκίδα). Επίσης αναμένεται προεδρικό διάταγμα για την κατοχύρωση της ειδικότητας.
13. Κατατέθηκε και εγκρίθηκε από τη ΓΓΑ ο νέος Κανονισμός διαιτησίας, που είναι εναρμονισμένος με τα διεθνώς ισχύοντα, καθιερώνει νέες, πιο λειτουργικές
διαδικασίες και όργανα όπως η Κεντρική Επιτροπή διαιτησίας και οι Τοπικές ΕΔ, που έχουν ήδη αναπτύξει σημαντικό έργο εκδίδοντας τεχνικές οδηγίες, ορίζοντας τους διαιτητές σε όλες τις σημαντικές διοργανώσεις, διοργανώνοντας εκπαιδευτικά σεμινάρια και εξετάσεις για την ανάδειξη νέων διαιτητών αλλά και απονέμοντας τίτλους στους ενεργούς διαιτητές με βάση καθορισμένα κριτήρια.
14. Συνεχίσθηκε η έκδοση του περιοδικού «ελληνικό σκάκι», με πλήρη κάλυψη της ελληνικής και διεθνούς επικαιρότητας και πλούσια θεματολογία.
15. Η ΕΣΟ διαθέτει τη δική της ιστοσελίδα που ενημερώνεται τακτικά και επίσης παρέχει ικανοποιητική κάλυψη της ελληνικής και διεθνούς επικαιρότητας.
Επιπλέον, στα πλαίσια της αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών, παρουσιάζονται live όλες οι σημαντικές σκακιστικές εκδηλώσεις που γίνονται στη χώρα μας (π.χ. παγκόσμια και πανευρωπαϊκά πρωταθλήματα, νεανικά πρωταθλήματα, τα ατομικά πρωταθλήματα ανδρών και γυναικών, το διασυλλογικό πρωτάθλημα και κύπελλο κ.ά.).
16. Οι πίνακες ELO της ΕΣΟ κυκλοφορούν, πλέον, δύο φορές το χρόνο, με συνέπεια και εγκυρότητα.
17. Αναμορφώθηκε το αγωνιστικό πρόγραμμα της ΕΣΟ, με προσθήκες νέων διοργανώσεων (π.χ. πανελλήνια πρωταθλήματα για παιδιά ως 8 ετών, σχολικό
ομαδικό, πανελλήνιο πρωτάθλημα rapid) και αναβάθμιση άλλων.
18. Συζητήθηκαν και αναμορφώθηκαν πολλοί από τους κανονισμούς της ΕΣΟ, ενσωματώνοντας παρατηρήσεις και προτάσεις που είχαν κατατεθεί από τις
ενδιαφερόμενες πλευρές.
19. Εμπεδώθηκε η αξιοκρατία στις επιλογές των εθνικών ομάδων, των εκπροσώπων μας σε παγκόσμια και πανευρωπαϊκά νεανικά πρωταθλήματα και
άλλους διεθνείς αγώνες. Οι εισηγήσεις των ομοσπονδιακών προπονητών είναι τεκμηριωμένες και εν γένει γίνονται δεκτές χωρίς παρεμβάσεις από τα μέλη του ΔΣ.
20. Μόλις έγινε γνωστή η πιθανότητα τροποποίησης του αθλητικού νόμου στα θέματα μοριοδότησης και των γενικότερων προνομίων των αθλητών λόγω
προβλημάτων ντόπινγκ, η ΕΣΟ έστειλε άμεσα επιστολή στον υπουργό Γ. Σουφλιά (με ευθύνη του οποίου είχε συνταχθεί ο προηγούμενος νόμος) ζητώντας του να παρέμβει στη Βουλή και να βοηθήσει, στηρίζοντας άμεσα το δίκαιο αίτημα του σκακιστικού κόσμου. Ταυτόχρονα προσπάθησε να έρθει σε επικοινωνία με βουλευτές όλων των κομμάτων, γνωστοποιώντας το θέμα και επιζητώντας τη διασφάλιση της μοριοδότησης των σκακιστών στον νέο αθλητικό νόμο, ο οποίος όμως προχώρησε με εξαιρετικά ταχείες διαδικασίες, χωρίς να αφήσει περιθώρια συζητήσεων. Η γενική εκτίμηση πάντως είναι ότι ο νέος νόμος στα θέματα της μοριοδότησης των σκακιστών δεν είναι βλαπτικός για το άθλημά μας.
21. Ενισχύθηκαν περαιτέρω «παραγνωρισμένοι» τομείς της σκακιστικής δραστηριότητας, όπως το καλλιτεχνικό σκάκι και το σκάκι για άτομα που
χρειάζονται ειδική φροντίδα (έγιναν πολλές διοργανώσεις στη χώρα μας, όπως το πρόσφατο παγκόσμιο πρωτάθλημα για τυφλούς σκακιστές που οργανώθηκε στην Κρήτη).
Μέσα στην πορεία των τεσσάρων αυτών χρόνων έγιναν λάθη και παραλείψεις. Κάποιες προτεραιότητες δεν αξιολογήθηκαν σωστά, όπως εκ των υστέρων φάνηκε, και κάποια πράγματα θα μπορούσαν να προσεγγιστούν με διαφορετικό τρόπο. Ορισμένες επιτροπές δεν λειτούργησαν, ιδιαίτερα τους
τελευταίους μήνες, αλλά και στόχοι όπως η εξεύρεση χώρων για την ομοσπονδία και χορηγών, δεν είχαν την πορεία που όλοι επιζητούμε. Όλα τα παραπάνω – και άλλα μαζί, υπήρξαν αντικείμενο έντονης αυτοκριτικής και σοβαρού προβληματισμού της απερχόμενης διοίκησης. Η δυναμική σχέση που καθημερινά διαμορφώνεται ανάμεσα στον ανώνυμο σκακιστή, στον φιλότιμο εθελοντή παράγοντα, στο σκακιστικό σωματείο και στην κεντρική διοίκηση, θέτει συνεχώς προβληματισμούς, ιδιαίτερα σήμερα, μια κοινωνικά πολύ δύσκολη περίοδο, όπου τα επείγοντα προβλήματα της καθημερινότητας δείχνουν να επισκιάζουν τα σημαντικά προβλήματα της ζωής.
Η προσπάθειά μας για μια ακόμη φορά, θα είναι επικεντρωμένη στο να βρεθούν βραχυπρόθεσμες λύσεις που θα βελτιώσουν πρακτικά τις συνθήκες στην καθημερινή πορεία των σκακιστών και των συλλόγων. Με σχεδιασμό όμως για μια μακροπρόθεσμη και βιώσιμη σκακιστική ανάπτυξη και συνεπή προσπάθεια από την πλευρά μας, ώστε να περιοριστούν τα λάθη και να γίνει όσο το δυνατόν καλύτερη αξιολόγηση των σκακιστικών αναγκών και προτεραιοτήτων. Δυστυχώς αυτό, όπως η πραγματικότητα δείχνει, δεν είναι πάντοτε εύκολο και απαιτεί διαρκή προσπάθεια και δουλειά.
Με βάση τα θετικά επιτεύγματα της παρούσας διοίκησης, καλούμε τον σκακιστικό κόσμο, τους σκακιστές, τις σκακίστριες, τους παράγοντες και τους φίλους του αθλήματός μας να συνεχίσουν να στηρίζουν ενεργά τις προσπάθειές μας για την περαιτέρω διάδοση του σκακιού, την ενίσχυση του ρόλου και της κοινωνικής αποδοχής του και την επανάληψη των αγωνιστικών του επιτυχιών. Οι κραυγές της στείρας άρνησης, της ανέξοδης καταγγελίας και της καταστροφολογίας νομίζουμε πως πρέπει να απομονωθούν και όλοι μαζί, σε ήπιο και συναινετικό κλίμα, να παραμερίσουμε τις αντιθέσεις μας και να συνεχίσουμε το έργο που επιτελείται για το ελληνικό σκάκι.
Γιώργος Μακρόπουλος
Πρόεδρος της ΕΣΟ